Қазақстан ЖІӨ көлемі 319 млрд доллармен әлемнің ТОП-50 экономикасына енді

2025 жылы Қазақстанның ЖІӨ-і 6,5%-ға өсіп, көрші елдердің көпшілігін басып озды, деп хабарлайды Sn.kz ақпарат порталы. 

Беделді халықаралық Financial Times басылымы құрылымдық реформалар мен өнеркәсіпті әртараптандыру аясында елдің жалпы ішкі өнімінің сенімді өсімін атап өтті. 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан экономикасы 6,5 пайызға артты. Бұл көрсеткіш әлемдік орташа деңгей — 3 пайыздан жоғары болып, елге ТМД серіктестерін басып озуға мүмкіндік берді.

Халықаралық валюта қорының деректеріне сәйкес, республиканың жалпы ішкі өнім көлемі 319 миллиард долларға жетті. Қазақстан әлемдегі ең ірі елу экономиканың қатарына енді және өңірдегі көшбасшылық орнын сақтап отыр. Салыстырмалы түрде алғанда, Өзбекстанның ЖІӨ-і 159 миллиард доллар, ал Әзербайжанның көрсеткіші шамамен 80 миллиард долларды құрайды.

Жүйелі даму негізгі салаларды қамтыды. Жүк тасымалы көлемінің артуы және елдің Қытай мен Еуропа арасындағы транзиттік көпір ретіндегі рөлінің күшеюі есебінен көлік саласы 20,4 пайызға өсті. Құрылыс саласы инфрақұрылымдық және әлеуметтік жобалардың арқасында 15,9 пайызға артты. Сауда саласы 8,9 пайыз өсім көрсетті.

Жалпы өнеркәсіп өндірісі 7,4 пайызға ұлғайды. Өңдеуші өнеркәсіп 6,4 пайызға өсті. Бұл секторда машина жасау саласы 12,9 пайыздық өсіммен, ал химия өнеркәсібі 9,8 пайыздық көрсеткішпен алдыңғы қатарда тұр. Тамақ өнеркәсібі 8,1 пайызға, мұнай өңдеу 5,9 пайызға артты.

Қазіргі нәтижелер – экономиканы он жыл бойы жүргізілген трансформациялаудың қорытындысы. 2014 жылдан бері өңдеуші өнеркәсіптің ЖІӨ-дегі үлесі 10,2 пайыздан 12,4 пайызға дейін өсті. Ал осы кезеңде тау-кен секторының үлесі 15,2 пайыздан 12 пайызға дейін қысқарды. Өңдеу өнеркәсібіндегі өндіріс көлемі шамамен 50 пайызға артты. Қосылған құны жоғары өнім экспорты 18,4 миллиард доллардан 28,8 миллиард долларға дейін ұлғайды.

2024–2029 жылдарға арналған инвестициялық саясат логистикаға, энергетикаға, ауыл шаруашылығына және цифрлық сервистерге бағытталған. БҰҰ-ның Азия және Тынық мұхиты өңіріне арналған Экономикалық және әлеуметтік комиссиясының (ЭСКАТО) деректеріне сәйкес, 2025 жылы Қазақстан greenfield жобаларына шамамен 19 миллиард доллар инвестиция тартты. Бұл Солтүстік және Орталық Азиядағы осындай инвестициялардың 89 пайызын құрайды.

Инвесторларды қолдаумен Үкімет жанындағы Инвестициялық штаб айналысады. 2025 жылдың күзіне дейін оның қолдауымен жалпы сомасы шамамен 113 миллиард доллар болатын 210-нан астам жоба жүзеге асырылды. 2026 жылға арналған бюджет шығыстарының 39 пайызы әлеуметтік салаға, білім беру мен денсаулық сақтауға бағытталған.

Ең айқын өзгерістер машина жасау саласында байқалады. Жеңіл автокөлік өндірісі төрт есеге өсіп, 159 мың бірлікке жетті. 2025 жылы халықаралық брендтердің автомобильдері, жолаушылар вагондары мен автокомпоненттер өндірісі іске қосылды. John Deere техникасын жергіліктендіру жобасы басталды. Тракторлар мен комбайндар шығару көлемі бірнеше есеге артты.

Ірі бизнес жаңа бағыттарға белсенді инвестиция салуда. Eurasian Resources Group компаниясының жобалары Қазақстанды галлий өндіру бойынша әлемде екінші орынға шығаруға бағытталған. Сонымен қатар компания энергетика мен логистика салаларына жасанды интеллект енгізуде.

Трансұлттық корпорациялар да азық-түлік секторындағы қатысуын кеңейтуде. PepsiCo снек өнімдерін шығаратын зауыт құрылысына 160 миллион доллардан астам инвестиция салды. Бұл кәсіпорын Орталық Азиядағы ең ірі зауытқа айналып, жергілікті фермерлерді тарта отырып, толықтай жергілікті шикізатқа көшуге ниетті.

Mars компаниясы үй жануарларына арналған жем өндіретін зауыт салуға дайындалуда. Кәсіпорынның қуаттылығы жылына 100 мың тоннаны құрайды. Бұған дейін компания елде тек импорттаушы ретінде жұмыс істеген. Инвестиция көлемі 88,8 миллиард теңгеден асады немесе шамамен 180 миллион долларды құрайды.